<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3.dtd">
<article article-type="research-article" dtd-version="1.3" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xml:lang="ru"><front><journal-meta><journal-id journal-id-type="publisher-id">history</journal-id><journal-title-group><journal-title xml:lang="ru">ВЕСТНИК РГГУ. Серия «Литературоведение. Языкознание. Культурология»</journal-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>RSUH/RGGU Bulletin: “Literary Teory. Linguistics. Cultural Studies”, Series</trans-title></trans-title-group></journal-title-group><issn pub-type="ppub">2073-6355</issn><publisher><publisher-name>RSUH</publisher-name></publisher></journal-meta><article-meta><article-id pub-id-type="doi">10.28995/2686-7249-2017-9-20-36</article-id><article-id custom-type="elpub" pub-id-type="custom">history-436</article-id><article-categories><subj-group subj-group-type="heading"><subject>Research Article</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="section-heading" xml:lang="ru"><subject>КУЛЬТУРНО-ИСТОРИЧЕСКИЕ ИССЛЕДОВАНИЯ</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="section-heading" xml:lang="en"><subject>STUDIES IN CULTURAL HISTORY</subject></subj-group></article-categories><title-group><article-title>Бестиарий как подсистема средневековой семиотики</article-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>Bestiary as a Subsystem of Medieval Semiotics</trans-title></trans-title-group></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Махов</surname><given-names>Александр Евгеньевич</given-names></name><name name-style="western" xml:lang="en"><surname>Makhov</surname><given-names>Alexander</given-names></name></name-alternatives><email xlink:type="simple">makhov636@yandex.ru</email><xref ref-type="aff" rid="aff-1"/></contrib></contrib-group><aff-alternatives id="aff-1"><aff xml:lang="ru"><institution>Российский государственный гуманитарный университет; Институт научной информации по общественным наукам РАН</institution><country>Россия</country></aff><aff xml:lang="en"><institution>Russian State University for the Humanities; Institute of Scientific Information on Social Sciences of the Russian Academy of Sciences</institution><country>Russian Federation</country></aff></aff-alternatives><pub-date pub-type="collection"><year>2017</year></pub-date><pub-date pub-type="epub"><day>25</day><month>11</month><year>2018</year></pub-date><volume>0</volume><issue>9</issue><fpage>20</fpage><lpage>36</lpage><permissions><copyright-statement>Copyright &amp;#x00A9; Махов А.Е., 2018</copyright-statement><copyright-year>2018</copyright-year><copyright-holder xml:lang="ru">Махов А.Е.</copyright-holder><copyright-holder xml:lang="en">Makhov A.</copyright-holder><license xml:lang="ru" license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.</license-p></license><license xml:lang="en" license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.</license-p></license></permissions><self-uri xlink:href="https://history.rsuh.ru/jour/article/view/436">https://history.rsuh.ru/jour/article/view/436</self-uri><abstract><p>Средневековый бестиарий трактован в статье как раздел средневековой семиотики, усматривающей знак в любой реалии вещного мира. В бестиарии знаками являются не сами животные, но их отдельные свойства, смысл которых может меняться в зависимости от контекста. Этим объясняется исключительная многозначность, присущая животным бестиария. На отдельных примерах показано, как бестиарные знаки используются средневековыми авторами при построении развернутых высказываний.</p></abstract><trans-abstract xml:lang="en"><p>Medieval bestiary is treated in the article as a part of medieval semiotics that considered any thing in the world as a sign. In the bestiary the signs are not the animals themselves, but their individual properties,the meaning of which can vary depending on the context. This explains the exceptional polysemy inherent in the animals of bestiary. The provided examples show how such “animal signs” were used by medieval authors in the construction of extended statements.</p></trans-abstract><kwd-group xml:lang="ru"><kwd>бестиарий</kwd><kwd>средневековая семиотика</kwd><kwd>significatio rerum</kwd><kwd>многозначность</kwd><kwd>свойства животных как знаки</kwd><kwd>bestiary</kwd><kwd>medieval semiotics</kwd><kwd>significatio rerum</kwd><kwd>polysemy</kwd><kwd>properties of animals as signs</kwd></kwd-group></article-meta></front><back><ref-list><title>References</title><ref id="cit1"><label>1</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Bestiari Medievali / A cura di L. Morini. Torino: Einaudi, 1996. P. 15.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Bestiari Medievali / A cura di L. Morini. Torino: Einaudi, 1996. P. 15.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit2"><label>2</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Il Fisiologo / A cura di F. Zambon. Milano: Adelphi, 1982. P. 95.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Il Fisiologo / A cura di F. Zambon. Milano: Adelphi, 1982. P. 95.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit3"><label>3</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Allegoriae in universam sacram scripturam // Patrologia Cursus Completus, Seria Latina (далее - PL). Vol. 112. P.: J.-P. Migne, 1852. Col. 1029.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Allegoriae in universam sacram scripturam // Patrologia Cursus Completus, Seria Latina (далее - PL). Vol. 112. P.: J.-P. Migne, 1852. Col. 1029.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit4"><label>4</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Brinkmann H. Mittelalterliche Hermeneutik. Tübingen: Niemeyer, 1980.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Brinkmann H. Mittelalterliche Hermeneutik. Tübingen: Niemeyer, 1980.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit5"><label>5</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Hugo de Sancto Victore. De scripturis et scriptoribus sacris // PL. Vol. 175. P.: J.-P. Migne, 1854. Col. 20.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Hugo de Sancto Victore. De scripturis et scriptoribus sacris // PL. Vol. 175. P.: J.-P. Migne, 1854. Col. 20.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit6"><label>6</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Richardus de Sancto Victore. Excertiones allegoricae // PL. Vol. 177. P.: J.-P. Migne, 1854. Col. 205.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Richardus de Sancto Victore. Excertiones allegoricae // PL. Vol. 177. P.: J.-P. Migne, 1854. Col. 205.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit7"><label>7</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Bestiaires du Moyen Âge / Ed. G. Bianciotto. P.: Stock, 1980. P. 35.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Bestiaires du Moyen Âge / Ed. G. Bianciotto. P.: Stock, 1980. P. 35.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit8"><label>8</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Plinio il Vecchio. Storie naturali (libri VIII-XI) / A cura di F. Maspero. Milano: Bur, 2011. P. 330.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Plinio il Vecchio. Storie naturali (libri VIII-XI) / A cura di F. Maspero. Milano: Bur, 2011. P. 330.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit9"><label>9</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">The exempla or Illustrative Stories from the Sermones Vulgares of Jacques de Vitry / Ed. Th. F. Crane. L.: D. Nutt, 1890. P. 21.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">The exempla or Illustrative Stories from the Sermones Vulgares of Jacques de Vitry / Ed. Th. F. Crane. L.: D. Nutt, 1890. P. 21.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit10"><label>10</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Morenzoni F. Les animaux exemplaires dans les recueils de «Distinctiones» alphabétiques du XIII siècle // L’animal exemplaire au Moyen Âge / Ed. par J. Berlioz, M.A. Polo de Beaulieu. Rennes: Presses universitaires, 1999. P. 176.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Morenzoni F. Les animaux exemplaires dans les recueils de «Distinctiones» alphabétiques du XIII siècle // L’animal exemplaire au Moyen Âge / Ed. par J. Berlioz, M.A. Polo de Beaulieu. Rennes: Presses universitaires, 1999. P. 176.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit11"><label>11</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Konrad von Würzburg. Goldene Schmiede / Hrsg. von W. Grimm. Berlin: K.J. Klemann, 1840. S. 30.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Konrad von Würzburg. Goldene Schmiede / Hrsg. von W. Grimm. Berlin: K.J. Klemann, 1840. S. 30.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit12"><label>12</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">De bestiis et aliis rebus // PL. Vol. 177. P.: J.-P. Migne, 1854. Col. 51.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">De bestiis et aliis rebus // PL. Vol. 177. P.: J.-P. Migne, 1854. Col. 51.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit13"><label>13</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Isidorus Hispalensis. Etymologiae // PL. Vol. 82. P.: J.-P. Migne, 1850. Col. 461.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Isidorus Hispalensis. Etymologiae // PL. Vol. 82. P.: J.-P. Migne, 1850. Col. 461.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit14"><label>14</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Le Bestiaire divin de Guillaume, clerc de Normandie / Ed. par M. C. Hippeau. Caen: A. Hardel, 1852. P. 273.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Le Bestiaire divin de Guillaume, clerc de Normandie / Ed. par M. C. Hippeau. Caen: A. Hardel, 1852. P. 273.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit15"><label>15</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Asterius Amasenus. Homilia XXI // Patrologiae cursus completus, series graeca. Vol. 40. P.: J.-P. Migne, 1863. Col. 471-472.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Asterius Amasenus. Homilia XXI // Patrologiae cursus completus, series graeca. Vol. 40. P.: J.-P. Migne, 1863. Col. 471-472.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit16"><label>16</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Augustinus. Sermo CCCXVI // PL. Vol. 38. P.: J.-P. Migne, 1841. Col. 1432-1433.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Augustinus. Sermo CCCXVI // PL. Vol. 38. P.: J.-P. Migne, 1841. Col. 1432-1433.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit17"><label>17</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Polo de Beaulieu M.A. Du bon usage de l’animal dans les recueils médiévaux d’exempla // L’animal exemplaire au Moyen Âge / Ed. par J. Berlioz, M.A. Polo de Beaulieu. Rennes: Presses universitaires, 1999. P. 159.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Polo de Beaulieu M.A. Du bon usage de l’animal dans les recueils médiévaux d’exempla // L’animal exemplaire au Moyen Âge / Ed. par J. Berlioz, M.A. Polo de Beaulieu. Rennes: Presses universitaires, 1999. P. 159.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit18"><label>18</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Richard de Fournival. Le Bestiaire d’Amour et la Response du Bestiare / Ed. par G. Bianciotto. P.: Champion, 2009. P. 31.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Richard de Fournival. Le Bestiaire d’Amour et la Response du Bestiare / Ed. par G. Bianciotto. P.: Champion, 2009. P. 31.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit19"><label>19</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Petrus Damianus. De bono status religiosi et tropologia variarum animantium // PL. Vol. 145. P.: J.-P. Migne, 1853. Col. 785.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Petrus Damianus. De bono status religiosi et tropologia variarum animantium // PL. Vol. 145. P.: J.-P. Migne, 1853. Col. 785.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit20"><label>20</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Rabanus Maurus. De universo // PL. Vol. 111. P.: J.-P. Migne, 1852. Col. 217.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Rabanus Maurus. De universo // PL. Vol. 111. P.: J.-P. Migne, 1852. Col. 217.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit21"><label>21</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Anselmus Cantuariensis. Meditatio XIII // PL. Vol. 158. P.: J.-P. Migne, 1853. Col. 778.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Anselmus Cantuariensis. Meditatio XIII // PL. Vol. 158. P.: J.-P. Migne, 1853. Col. 778.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit22"><label>22</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Des Minnesangs Frühling / Hrsg. von H. Moser. 37 Aufl. Stuttgart: Hirzel, 1977. S. 247.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Des Minnesangs Frühling / Hrsg. von H. Moser. 37 Aufl. Stuttgart: Hirzel, 1977. S. 247.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit23"><label>23</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Hildegardis. Scivias // PL. Vol. 193. P.: J.-P. Migne, 1854. Col. 713.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Hildegardis. Scivias // PL. Vol. 193. P.: J.-P. Migne, 1854. Col. 713.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit24"><label>24</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Augustinus. Enarrationes in psalmos // PL. Vol. 37. P.: J.-P. Migne, 1845. Col. 1168.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Augustinus. Enarrationes in psalmos // PL. Vol. 37. P.: J.-P. Migne, 1845. Col. 1168.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit25"><label>25</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Bernardus Claraevalensis. Parabolae // PL. Vol. 183. P.: J.-P. Migne, 1855. Col. 760.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Bernardus Claraevalensis. Parabolae // PL. Vol. 183. P.: J.-P. Migne, 1855. Col. 760.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit26"><label>26</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Hugo de Sancto-Victore. Quaestiones in Epistolas Pauli // PL. Vol. 175. P.: J.-P. Migne, 1854. Col. 544.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Hugo de Sancto-Victore. Quaestiones in Epistolas Pauli // PL. Vol. 175. P.: J.-P. Migne, 1854. Col. 544.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit27"><label>27</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Honorius Augustodunensis. Gemma animae // PL. Vol. 172. P.: J.-P. Migne, 1854. Col. 667.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Honorius Augustodunensis. Gemma animae // PL. Vol. 172. P.: J.-P. Migne, 1854. Col. 667.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit28"><label>28</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Honorius Augustodunensis. Speculum ecclesiae // PL. Vol. 172. P.: J.-P. Migne, 1854. Col. 916.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Honorius Augustodunensis. Speculum ecclesiae // PL. Vol. 172. P.: J.-P. Migne, 1854. Col. 916.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit29"><label>29</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Gregorius Magnus. Moralia // PL. Vol. 75. P.: J.-P. Migne, 1849. Col. 702.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Gregorius Magnus. Moralia // PL. Vol. 75. P.: J.-P. Migne, 1849. Col. 702.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit30"><label>30</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Hildebertus Cenomanensis. Sermones // PL. Vol. 171. P.: J.-P. Migne, 1854. Col. 711.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Hildebertus Cenomanensis. Sermones // PL. Vol. 171. P.: J.-P. Migne, 1854. Col. 711.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit31"><label>31</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Hieronymus. Commentaria in Amos // PL. Vol. 25. P.: J.-P. Migne, 1845. Col. 1052.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Hieronymus. Commentaria in Amos // PL. Vol. 25. P.: J.-P. Migne, 1845. Col. 1052.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit32"><label>32</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Martinus Legionensis. Sermones // PL. Vol. 208. P.: J.-P. Migne, 1855. Col. 693.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Martinus Legionensis. Sermones // PL. Vol. 208. P.: J.-P. Migne, 1855. Col. 693.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit33"><label>33</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Helinandus Frigidi Montis. Sermo IX // PL. Vol. 212. P.: J.-P. Migne, 1855. Col. 556.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Helinandus Frigidi Montis. Sermo IX // PL. Vol. 212. P.: J.-P. Migne, 1855. Col. 556.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit34"><label>34</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Speculum humanae salvationis / Hrsg. von J. Lutz, P. Perdrizet: In 2 bd. Bd 1. Mülhausen: E. Meininger, 1907. P. 43.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Speculum humanae salvationis / Hrsg. von J. Lutz, P. Perdrizet: In 2 bd. Bd 1. Mülhausen: E. Meininger, 1907. P. 43.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit35"><label>35</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Rupertus Tuitiensis. Commentaria in duodecim prophetas minores // PL. P.: J.-P. Migne, 1854. Vol. 168. Col. 344.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Rupertus Tuitiensis. Commentaria in duodecim prophetas minores // PL. P.: J.-P. Migne, 1854. Vol. 168. Col. 344.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit36"><label>36</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Wolfram von Eschenbach. Parzival / Nach der Ausgabe von K. Lachmann / Hrsg. von W. Spiewok: In 2 bd. Stuttgart: Reclam, 2004. Bd. 2. S. 518.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Wolfram von Eschenbach. Parzival / Nach der Ausgabe von K. Lachmann / Hrsg. von W. Spiewok: In 2 bd. Stuttgart: Reclam, 2004. Bd. 2. S. 518.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit37"><label>37</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Huschenbett D. Hermann von Sachsenheim: Namen und Begriffe: Kommentar zum Verzeichnis aller Namen und ausgewälter Begriffe im Gesamtwerk. Würzburg: Königshausen &amp; Neumann, 2007. S. 84.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Huschenbett D. Hermann von Sachsenheim: Namen und Begriffe: Kommentar zum Verzeichnis aller Namen und ausgewälter Begriffe im Gesamtwerk. Würzburg: Königshausen &amp; Neumann, 2007. S. 84.</mixed-citation></citation-alternatives></ref></ref-list><fn-group><fn fn-type="conflict"><p>The authors declare that there are no conflicts of interest present.</p></fn></fn-group></back></article>
